على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1095

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

تازى - تن و بدن . جسد ( jasad ) و ( jased ) ص . ع . خون خشك چسبيدهء برجائى . جسدى ( jasadi ) ص . پ . منسوب به جسد يعنى تنى و جسمانى . جسر ( jasr ) ا . ع . شتر بزرگ هيكل و جز آن . و دلير بلند بالا . و شتر در گذرنده و يا شتر دراز و قوى در سير . و ستبر از هر چيز . و ا خ . قبيله‌اى از قضاعة و از اعلام است . جسر ( jasr ) و ( jesr ) ا . ع . پل . ج : اجسر و جسور . جسر ( jesr ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پل متحركى كه از تخته‌هاى چوبين و زنجير هاى آهنين به روى رودخانه‌هاى بزرگ جهة عبور و مرور سازند و پشته‌بند نيز گويند . جسر ( josr ) و ( josor ) ع . ج . جسور . جسرب ( jasrab ) ص . ع . دراز . جسرة ( jasrat ) ا و ص . ع . مؤنث جسر يعنى ماده شتر بزرگ هيكل . و ناقة جسرة : ناقهء دلاور در گذرنده و پيشى گيرنده . جسر و دارو ( josrav - d ru ) ا . پ . خولنجان و خسرو دارو . جسع ( jas ' ) م . ع . جسع فلان جسعا ( از باب فتح ) : قى كرد فلان . و جسعت الناقة : برآورد ناقه نشخوار را از شكم به دهان . جسك ( jask ) و ( jasak ) ا . پ . رنج و آزار و دشمنى بسيار . جسم ( jesm ) ا . ع . تن و اعضاى از مردم و از ديگر انواع بزرگ خلقت . ج : اجسام و جسوم . و باصطلاح متكلمين آنچه داراى عرض و طول و عمق باشد . جسم ( jesm ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تن و بدن و برموده و پرموته . و هر چيزى كه داراى ماده باشد . و هر چيزى كه داراى دو جزء و يا زياده‌تر بود . و باصطلاح طبيعى هر چيزى كه بيكى از حواس پنج‌گانهء ظاهر درك شود . و جسم تعليمى : مقدارى از ماده كه داراى طول و عرض و عمق بود . و جسم كلى : تنبد كه تن سالار نيز گويند . جسمان ( josm n ) ا . ع . جسم يق انه نحيف الجسمان اى نحيف الجسم . جسمانى ( jesm niy ) و ( josm niy ) ص . ع . داراى جسم و مادى و تنانى . جسمانية ( jesm neyyat ) و ( josm neyyat ) ا . ع . ماديت و قوام . جسمور ( josmur ) ا . ع . قوام آدمى از پشت و جثهء وى . جسمى ( jasmi ) ا پ . خارخسك . جسمى ( jesmi ) ص . پ . منسوب بجسم . جسمية ( jesmeyyat ) ا . ع . ماديت . جسنة ( josnat ) ا . ع . يك نوع ماهى گردى كه مانند كژدم دو شاخ دارد . جسو ( jasv ) م . ع . جساجسوا ( از باب نصر ) : سخت گرديد . جسوء ( josu ' ) م . ع . جساجسأ و جسوء . مر . جسء . جسود ( josud ) ع . ج . جسد . جسور ( jasur ) ص . ع . دلير و بلندبالا يستوى فيه المذكر و المؤنث يق رجل جسور و امراة جسور . ج : جسر ( josor ) و جسر ( josr ) . جسور ( jasur ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - دلير . و گستاخ و متهور . و بىشرم . جسور ( josur ) م . ع . جسر جسورا و جسارة . مر . جسارة . جسور ( josur ) ا . ع . ج . جسرو جسر . جسورة ( jasurat ) ص . ع . امراة جسورة : زن دلير . جسوع ( josu ' ) م . ع . جسع فلان جسوعا ( از باب فتح ) : باز ايستاد فلان از دهش . جسوم ( josum ) ع . ج . جسم . جسيد ( jasid ) ص . ع . خون خشك . جسيس ( jasis ) ا . ع . خبر پرسندهء براى بدى و جاسوس . جسيم ( jasim ) ا و ص . ع . بزرگ و تناور . و زمين بلند كه بر آن آب رفته باشد . ج : جسام . جسيمة ( jasimat ) ا . ع . مؤنث جسيم زن بزرگ تناور . ج : جسام . جش ( jac ) ا . پ . مهرهء كبود رنگ شبيه به فيروزه كه از آبگينه سازند و در گردن كودكان جهة دفع چشم زخم بياويزند و بر كلاه و طاقيهء آنان دوزند . جش ( jacc ) ا . ع . جاى درشت سنگ ريزه‌ناك . ج : جشاش . و جش الدابة : ميانهء ستور . و جش القفر : ميانهء بيابان . جش ( jacc ) م . ع . جشه جشا ( از باب نصر ) : كوفت آن را و شكست . و نيز جش : زدن بعصا . و كبيده كردن گندم . و روفتن جاى و مكان . و اشك باريدن گريه كننده . و پاك كردن چاه . و دور كردن خس و خاشاك از آن . جش ( jacc ) ا . ع . گوه . ج : جشاش . و پاره‌اى از شب . و لب مانندى كه در آن ستبرى و بلندى باشد . و ا خ . شهرى ميان صور و طبريه . و كوهى كوچك در حجاز مر جشم را . و كوهى نزديك اجاء كه بر قلهء آن خانه‌هاى قوم عاد است . جشء ( jac ' ) م . ع . جشأ القوم جشأ ( از باب فتح ) : بر آمدند آن قوم از شهرى بشهرى . جشء ( jac ' ) ا . ع . بسيار . و كمان سبك . و چوب سبك درخت نبع كه از آن كمان سازند . ج : اجشاء و جشآت و جشآت ( jaca t ) . جشاء ( joc ' ) ا . ع . آروغ . و